کشف الیقین



عنوان مقاله : تحلیلی بر روابط دختران و پسران در دانشگاهها
نوشته شده توسط مجتبی اسماعیلی در 88/10/26



تحلیلی بر روابط دختران و پسران در دانشگاهها

مدت ها است که در ذهن جامعه شناسان و علمای دینی این مسئله مطرح می شود كه اتفاقاتي كه در دانشگاهها مي افتد و روابط پسرها و دخترها كه بسياري از اوقات زشت و ناپسند است، ناشي از بي فرهنگي است يا بي ايماني؟ پاسخ هر چه باشد در جامعه ما كه اسلامي است، واقعا غيرقابل تحمل است و عرف جامعه سنتي ما چنين حركات و روابطي را نمي پسندد. خودشان استدلال مي كنند در اسلام گفته شده است دو نفر كه يكديگر را دوست داشته باشند به هم محرمند! با اين استدلال بدون هيچ گونه عقد رسمي يا صيغه با هم قدم مي زنند و يا حتي گاهي اوقات، به قول خودشان براي شناخت بيش تر، بدون اطلاع خانواده ها در خلوت با هم صحبت مي كنند. آيا در احكام ديني چنين چيزي وجود دارد؟ وظيفه ما در اين موقعيت چيست و چه بايد بكنيم؟

در ابتدای تحلیل با 2 سوال عمده مواجه می شویم :

1- روابط ناپسند دختر و پسر در دانشگاه ها ناشي از چيست و چرا گسترش يافته است؟

2- وظيفه و مسئوليت ما در اين موقعيت چيست و چه بايد كرد؟


با توجه نظرات کارشناسان امر من عوامل گسترش این نوع حرکات را در چند سرفصل ارائه می دهم :

1- عدم ارضاي صحيح غريزه جنسي

بي ترديد ايام جواني، ايام بيداري غريزه جنسي و گرايش به جنس مخالف است. در اين ايام شوق جنسي و احساسات بر روان آدمي سايه مي افكند. ناخودآگاه رفتار، سخن و نگاه جوان را تحت تأثير قرار مي دهد و سبب تحريك پذيري وي در برخورد با جنس مخالف مي شود. طبيعي است اين نياز دروني بايد به طور صحيح و مطلوب ارضا و تأمين شود. راه قابل قبول آن نيز ازدواج است؛ ولي متأسفانه به دلايل مختلف فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي- نظير بالا رفتن سطح انتظارات و توقعات خانواده ها و توجه به برخي تشريفات غيرلازم، معضل اشتغال و آينده شغلي جوانان، ادامه تحصيل آن ها و عدم وجود امكانات و شرايط مالي مناسب برخي خانواده ها- سن ازدواج دختران و پسران افزايش يافته و در نتيجه ارضا و تأمين عاقلانه و صحيح اين غريزه سركش، به خصوص در دوران جواني، به انحراف كشيده شده است.

بنابراين، اين گونه رفتارهاي نابهنجار در جامعه ديني و سنتي ما رو به فزوني است و اگر نگوييم به يك بحران اجتماعي تبديل شده دست كم مي توان آن را يك معضل اجتماعي ناميد. متأسفانه نظام اجتماعي ما تاكنون نتوانسته با فراهم كردن زمينه ازدواج جوانان از گسترش اين رفتارهاي نادرست پيشگيري كند.

2- احساس نياز به محبت

در اين سنين جوانان خواهان روابط دوستانه و هم سخن شدن با يكديگرند. اريكسون، يكي از روان شناسان غرب، مي گويد: جوان در اين مرحله مي خواهد روابط دوستانه نزديكي با ديگران پيدا كند، به دیگران هدایای باارزش دهد، درپي يافتن هويتي جديد است و گمان مي كند خانواده و والدينش نمي توانند از وي حمايت كنند. بنابراين، اگر اين نياز در محيط خانوادگي به خوبي تأمين نشود يا لطمه ببيند و مخدوش شود، نياز به محبت و ابراز محبت و برقراري ارتباط دوستانه اش دچار اختلاف خواهد شد.

به عبارت ديگر، دختر و پسري كه عواطف و احساساتشان در درون خانواده ارضا نشود و در جمع خانوادگي احساس غربت و تنهايي كنند، در فضاي باز و آزاد جامعه طعمه افراد فرصت طلب و سودجو مي شوند، به راحتي در دام افراد شياد مي افتند يا حداقل ميل متقابل آن ها به جنس مخالف سبب مي شود آن ها به بهانه هاي مختلف از قبيل آشنايي براي ازدواج و تبادل نظر درباره مسائل علمي و درسي ، آگاهانه يا ناخودآگاه در جهت تأمين و ارضاي اين نيازشان گام بردارند؛ البته با روشي غلط و غيرقابل قبول.

3- الگو گرفتن از فرهنگی نامناسب

متأسفانه بخش قابل توجهي از جوانان ما ارزش ها و هنجارهاي اجتماعي خود را از محيطهاي غيرخودي و غيراصيل جوامع ديگر مي گيرند. بي ترديد گسترش ارتباطات اجتماعي و توسعه آن و نيز گسترش و توسعه تكنولوژي و وسائل ارتباط جمعي و «پديده جهاني شدن در همه عرصه هاي فرهنگي، اجتماعي، سياسي و...» دراين خودباختگي و روي آوردن به فرهنگ بيگانه نقش اساسي دارد. اين امور سبب مي شود جوانان فرهنگ ها و ارزش هاي ديگر جوامع را الگو قرار دهند و به گمان اين كه اين گونه روابط عامل رشد و نشانه كمال و جرأت و وسيله ابراز شخصيت است، برخي براي اين كه در جمع دوستان مورد تحسين قرار گيرند و يا دست كم بي عرضه و بي جرأت خوانده نشوند، به دنبال دوست پسر يا دوست دختر مي گردند و با آن كه به خوبي از عواقب سوء اين كارها آگاهند، از آن دست نمي كشند.

موضوع دانشگاههای تک جنسیتی

دانشگاه تک جنسیتی به دانشگاه و محیط آموزشی ای گفته می شود که در آن خدمات آموزشی ، امکانات و ملزومات رفاهی در اختیار تنها یکی از دو جنس زن یا مرد قرار دارد  و تحصیل کردن در آن تنها برای یکی از دو جنس مجاز می باشد.

در مقابل این موضوع و گرایش دو طیف افراد قرار دارند :

1.      افرادی که معتقدند باید دختر و پسر همانند دوران پیش از دانشگاه ، در دانشگاهها هم منفک از هم باشند .

2.      افرادی که به شیوه فعلی اعتقاد دارند .

حال به بررسی و تحلیل این دو شیوه به صورت گذرا می پردازم :

الف) به اعتقاد افرادی همچون آیت ا.. فضل علی (نماينده ولي ‌فقيه در دانشگاه خواجه ‌نصرالدين طوسی ) يك ضرب‌المثل قديمي است كه مي‌گويد دختر و پسر جوان در كنار يكديگر مثل پنبه و آتش هستند و معتقديم پنبه در كنار آتش سالم نمي ‌ماند و مي‌سوزد بنابراين با اختلاط دختر و پسر در دانشگاه‌ها مخالفيم.

استنباط این دسته از افراد بر مبنای شرع اسلام و احکام فقهی آن می باشد که در آن شدیدا از اختلاط نامحرم با یکدیگر نهی شده است . همانگونه که در احادیث و روایات از رسول اکرم (ص) نیز داریم که : اگر زن وارد جامعه گردد و اختلاط پدید آید فتنه و بلایی پدید خواهد آمد که درمان شدنی نیست .

ب) در مقابل این شیوه افرادی هستند که با شیوه متعادلتر و امروزی تری به قضیه می نگرند . امام خمینی (ره) درباره دانشگاه تک جنسیتی اینگونه نظر می دهند که اگر قرار است بين دخترها و پسرها ديوار بكشيد،‌ دانشگاه‌ را تعطيل كنيد.

قطعا حائل قرار دادن بین دختران و پسر صرفا و فقط در مقطع جوانی و در دوران دانشگاه دردی از مشکل درمان نمی کند که هیچ چه بسا عامل پدید آمدن ناهنجاریهایی بدتر شود . چرا که جوان دختر و پسر اگر در سر راه آزادانه بودن خود مانعی ببینند امکان دارد از راههای پنهان روابط خود را ادامه دهند که این شیوه به مراتب از شیوه قبل خطرناکتر می باشد .

آیا اسلام و شرع آن مانع حضور دختر و پسر در دانشگاه است ؟

على‏رغم اين‏كه افراد ناآشنا به مبانى دينى، اسلام را بدان متهم مى‏كنند كه مخالف حضور دختران در اجتماع است، احاديث صريحى داريم كه طالب علم و دانش و فراگيرنده آن، چه دختر و چه پسر، محبوب خدايند و « براى كسب دانش و كارهاى مفيد اجتماعى» ، دختران و پسران مى‏توانند با حفظ پوشش و عفاف، به ‏راحتى در جامعه ظاهر شوند و به انجام وظيفه بپردازند.
حضور دختر و پسر در اجتماع، با اختلاط دختر و پسر، يكى نيست. روابط اجتماعى به سبكى كه دنياى غربْ آن را پذيرفته است و رواج مى‏دهد، اختلاط دختر و پسر است و پيامدهاى زيانبار آن را نيز مى‏بيند و به روى خود نمى‏آورد.
اسلام با اختلاط دختر و پسر مخالف است، نه با شركت دختر و پسر در مجامع عمومى و علمى با حفظ حريم. آنچه در جامعه اسلامى مذموم است، روابط ناصحيح دختر و پسر در جامعه است، نه حضور فعّال آنها در اجتماع.

از زمان رسول اكرم(ص)، در جامعه مسلمين، غالباً سنّت جارى بر اين بوده كه حضور دختران و پسران و زنان و مردان در جامعه، با صيانت از قلمروهاى شخصى و توأم با پاك ‏دامنى و بزرگ‏ مَنشى باشد. دختران و پسران و زنان و مردان، هيچ‏گاه از مجالس و محافل عمومى و مساجد، منع نمى‏شده‏اند ؛ ولى هميشه حفظ «حريم» و «حرمت» و «كرامت» و «عفاف»، به عنوان يك اصل در جامعه حكومت كرده و رعايت شده است. رفت و آمد دختران و پسران در مجامع و محافل عمومى و مساجد و حتى كوچه و خيابان و بازار و... به طور مختلط و دوش به دوش نبوده است. روشى كه همچنان فرهنگ غالب بر جوامع اسلامى است و به وضوح، با فرهنگ غربى متفاوت است.

حال چه باید کرد؟

با استنباط از نظر دوستان و در پی عوامل مذکور می توان راهکارهای زیر را پیشنهاد داد :

الف) ازدواج آگاهانه و به هنگام: ارضاي صحيح و مشروع اين غريزه معقول ترين راه براي نجات يافتن از اين گونه رفتارهاي نابهنجار يا كج روانه است. ويل دورانت، دانشمند معروف مغرب زمين، درباره ازدواج مي نويسد: اگر راهي پيدا شود كه ازدواج در سال هاي طبيعي انجام گيرد، بيماري هاي رواني و انحرافات جنسي كه زندگي را لكه دار كرده است تا نصف تقليل خواهد يافت. شايد به همين جهت است كه در آموزه هاي ديني مان تسريع در ازدواج فرزندان و جوانان مورد تأكيد قرار گرفته است. اين دستورها و تشويق ها گوياي آن است كه مي توان با ازدواج از بسياري انحرافات اخلاقي و جنسي و روابط ناسالم و غيرمشروع دو جنس پيشگيري كرد.

تذکر: البته اين موضوع به تلاش همگاني خانواده ها و مسئولان و اصلاح نگرش ها و آداب و رسوم نادرست و فراهم كردن تسهيلات و امكانات ازدواج بستگي دارد و همه افراد، خانواده ها و حكومت وظيفه دارند در مسير تحقق مقدمات ازدواج جوانان بكوشند.

ب) استحکام روابط خانوادگي: تحكيم روابط خانوادگي و ايجاد فضاي عاطفي مثبت بين والدين و فرزندان و افزايش رابطه صميمانه و نزديك بين اعضاي خانواده عامل پيشگيرانه ديگري است كه مي تواند در ايجاد احساس امنيت و آرامش و تأمين نياز عاطفي نقش مؤثري داشته باشد. زيرا وقتي جوانان در خانه با محبت و توجه كافي روبه رو نشوند، اين محبت و رابطه عاطفي را در بيرون خانه جست وجو مي كنند و متناسب با دوران بلوغ و اوجگيري احساسات غريزي، رابطه خود را با جنس مخالف توسعه مي دهند. بنابراين، نياز به محبت در دوره جواني را بايد با گسترش روابط عاطفي خانوادگي و نيز گسترش رابطه صميمانه و دوستانه بين همسالان هم جنس تأمين كرد و با يافتن دوستان مناسب و ايجاد ارتباطات گرم و عاطفي و انجام برخي فعاليت هاي دسته جمعي به اين نياز دروني پاسخ مثبت داد.

ج) تسلط و توانایی کنترل خود: خود كنترلي مي تواند جوانان جوياي رشد و كمال و عفت و پاكي همچون شما را در اين فضاي آلوده حفظ كند. با كنترل چشم، گوش و ديگر حواس و نيز كنترل افكاري كه در اين زمينه شكل مي گيرد، مي توان از تأثيرگذاري روابط ناسالم ديگران تا حدود زيادي جلوگيري كرد. مطمئناً هرچه بيش تر ذهن و حواس خود را در اين زمينه مشغول سازيم، بيش تر تأثيرپذير خواهيم بود. پس بهتر است اوقات فراغت خود را با برنامه ريزي صحيح پر كنيد و با پرهيز از بيكاري و تنهايي و توجه به اين صحنه ها، به وظيفه اصلي و مهم دوران دانشجويي كه همان تحصيل علم است، بپردازيد.



1 نظر



mehrnegar در تاریخ 89/06/20 گفته:
با سلام نگاه کلی خوبی داشتید به این موضوعی که متاسفانه الان معطوف دانشگاهها نیست و از سنین خیلی پایینتری داره شروع میشه و نوعی بافرهنگی هم محسوب میشه و والدین هم دارن خودشونو با این پدیده وفق میدن چون از قدیم مرغ همسایه غاز بوده و هرچیزی خارجیش بهتر!!!!! ایکاش شما که اینهمه در معرفی فرهنگ اسلامی-ایرانی تلاش میکنید راهی پیدا میکردید برای علاقه مندی این افراد به خوندن اینجور مطالب...چون برنامه هاو مطالب با این مضامین کم نیست اما مخاطب اونها معمولا کسانی هستند که خودشون رعایت میکنند به امید اینکه کسایی که رهروان همیشه در راه درست بمونند...












نام :

پست الکترونیک :

وبسایت :

نظر :





کلیه ی حقوق این سایت متعلق به نویسندگان آن است .| Copyright © 2009 msadra
طراحی و اجرا :گروه فناوری اطلاعات آن لاین تکنولوژی